Wystawy czasowe w Muzeum Stutthof w sezonie 2011

Muzeum Stutthof udostępniło zwiedzającym pięć nowych wystaw czasowych, wśród nich „Teatr jeńców wojennych” z Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu oraz wystawę, przygotowaną przez gdański oddział Instytutu Pamięci Narodowej, pt. „Pierwsza odsłona. Okupacja niemiecka na Kaszubach i Kociewiu w 1939 r.”. Ekspozycje można oglądać codzienne w godz. 9.00-18.00.


1. "Pierwsza odsłona. Okupacja niemiecka na Kaszubach i Kociewiu w 1939 r."

Wypożyczający: Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Gdańsku
Miejsce ekspozycji: Barak "Bunkry"

Wystawa ukazuje okupację niemiecką na terenie Kaszub i Kociewia w 1939 r., która miała inny charakter niż powszechnie znana polityka realizowana przez Niemców w Generalnej Guberni. Pomorze Gdańskie zostało uznane za ziemie odwiecznie niemieckie i wcielone do Rzeszy. Likwidacja elit zaczęła się w pierwszych godzinach po ataku Wermachtu na Polskę. Równocześnie zaczęła się akcja germanizacyjna. Z przestrzeni publicznej usunięto polskie napisy, nie mogła ukazywać się prasa w języku polskim, był on także niedopuszczalny we wszystkich typach szkół. Należące do Polaków mieszkania i przedsiębiorstwa były konfiskowane, a właściciele wysiedlani.
(opis Autora)

2. "Reżimy totalitarne wobec duchownych kościołów chrześcijańskich okupowanej Polski 1939-1945"

Wypożyczający: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa
Miejsce ekspozycji: Barak "Bunkry"

"Zarówno niemiecki nazizm, jak i sowiecki komunizm, po długim dla uciemiężonych narodów, ale w krótkim w perspektywie historii Europy i świata, okresie, odeszły – miejmy nadzieję – w ostateczny niebyt. (…) Czasy trudne, czasy wielkich prób, rodzą bezimiennych i znanych męczenników i bohaterów, ludzi niezwykłych, którzy odnieśli największe zwycięstwo; nad własnym lękiem i słabością, nad cierpieniem. Tę siłę dały im wiara w Boga i miłość do Ojczyzny. Warto się zastanowić, zwiedzając tę wystawę, nad wyborami człowieka. Często występujący obecnie model życia koncentruje się na preferowaniu jedynie wartości materialnych. Dążąc do ich uzyskania nie przestrzegamy nieraz zasad religijnych i moralnych. Nie osiąga się jednak w ten sposób ani prawdziwej satysfakcji, ani wewnętrznego zadowolenia i spokoju".
(Andrzej Przewoźnik, komentarz do wystawy)

3. "Sztutowo czy Stutthof? Pamięć i historia w obiektywie etnologa"

Autorzy: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Muzeum Stutthof w Sztutowie
Miejsce ekspozycji: Barak "Bunkry"

Wystawa stanowi dokumentację projektu badawczego pt. "Sztutowo czy Stutthof? Oswajanie krajobrazu kulturowego", realizowanego przez studentów, doktorantów i pracowników naukowych Instytutu Etnologii i Antropologii UAM na terenie Żuław w 2010 r. Informacje na temat projektu dostępne są na stronie Muzeum Stutthof w zakładce "Projekty".

4. "Człowiek człowiekowi… Niszczenie polskiej inteligencji w latach 1939-1945. KL Mauthausen-Gusen"

Wypożyczający: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa
Miejsce ekspozycji: Galeria Muzeum

Obóz koncentracyjny Mauthausen-Gusen należał do najcięższych obozów Trzeciej Rzeszy. Początkowo przeznaczony dla niemieckich i austriackich socjalistów, komunistów, antyfaszystów i homoseksualistów, stał się wiosną 1940 r. miejscem kaźni wielu Polaków, których większość wywodziła się ze środowisk inteligenckich. Według szacunków męczeńską śmierć w obozie poniosło ok. 40 tys. polskich obywateli. Wystawa – posługując się bogatym materiałem źródłowym oraz licznymi relacjami byłych więźniów obozu – opowiada, czym było życie w KL Mauthausen-Gusen i w jaki sposób życie to niszczono.

5. "Okna czasu"

Autor: Wanda Swajda, Stegna
Miejsce ekspozycji: Barak "Bunkry"

Instalacja przestrzenna absolwentki Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Portfolio artystki dostępne jest na stronie: www.wanda.art.pl

6. "Teatr jeńców wojennych"

Wypożyczający: Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu
Miejsce ekspozycji: Barak "Bunkry"

"Jeniecki teatr jest zjawiskiem wyjątkowym z wielu względów. Do najważniejszych z nich należy rola, jaką odegrał on w życiu żołnierzy, którzy utraciwszy prawo walki z bronią w ręku, znaleźli się w izolacji od świata zewnętrznego. Ludzi tych stłoczono w prymitywnych warunkach na małej przestrzeni obozów na nieznany im czas, poddano szykanom i presji propagandy. Nękani niepewnością i lękiem o losy najbliższych oraz kraju, aby przetrwać musieli stworzyć iluzję normalnego życia. Teatr, podobnie jak i inne formy działalności kulturalnej jeńców, miał ich wzmocnić, dać możliwość chwilowego zapomnienia o przygnębiającej rzeczywistości oraz nadzieję na lepszy czas".
(Violetta Rezler-Wasielewska, komentarz do wystawy)

7. "Przestrzeń pamięci"

Koncepcja i wybór zdjęć: Muzeum Stutthof w Sztutowie
Miejsce ekspozycji: Galeria Muzeum

Wystawa prezentuje prace fotograficzne laureatów ogłoszonego w 2009 r. konkursu „Przestrzeń pamięci”. Wernisaż zdjęć, inspirowanych historią KL Stutthof oraz losami więzionych w nim ludzi, odbył się w maju 2010 r. – w 65. rocznicę zakończenia drugiej wojny światowej i wyzwolenia obozu koncentracyjnego Stutthof. Wśród autorów prezentowanych zdjęć znaleźli się: L. Lesiewicz (Malbork), P. Zabłocki (Gdańsk), M. Dolewska (Gdynia), J. Schroeder (Gdańsk), M. Nasierowski (Gdańsk), P. Sychta (Gdańsk), A. Wojciechowska (Malbork), M. Balewska (Reda), P. Konkol (Kiełpino), E. Przytaska (Suwałki), B. Żabińska (Gdańsk), W. Szymański (Stegna) oraz K. Skłodowski (Olsztyn).

Fot. W. Szymański, W. Leszczyński