87. rocznica pierwszego transportu więźniów do obozu Stutthof.

2 września 2026 roku społeczność Muzeum Stutthof w Sztutowie, wraz z przedstawicielami władz państwowych, samorządowych, dyplomatami, służbami mundurowymi i delegacjami oświatowymi, upamiętniła 87. rocznicę  pierwszego transportu więźniów do obozu Stutthof.

Tegorocznym obchodom towarzyszyła nowa formuła – wspólna cisza i głęboka, osobista refleksja nad początkiem traumy tysięcy ludzi.

Podczas uroczystości p.o. dyrektora Muzeum Stutthof, dr hab. Marcin Owsiński, przypomniał
o bolesnej transformacji tego miejsca:

„Stoimy w miejscu, które 2 września 1939 roku nieodwołanie przestało być rekreacyjną cichą polaną dla spacerów (…) a stało się głośną katownią, morderczym placem budowy, a szybko także cmentarzem bez krzyży dla ludzi bez imion. (…)
2 września 1939 roku nikt tu nie odzyskał wolności, przeciwnie – wolni ludzie i patrioci stali się niewolnikami. Leśna polana stała się fabryką śmierci (…) W tym roku wrześniowym obchodom będzie towarzyszyła cisza i widok przestrzeni, która woła. Ta cisza i przestrzeń to nasza forma dialogu”

Głównym elementem tegorocznych obchodów było otwarcie w budynku dawnej Komendantury wystawy „Ziemia nie gubi”. Ekspozycja z Muzeum II Wojny Światowej  została przygotowana przez Dział Zbiorów i Wystaw Muzeum Stutthof w Sztutowie. Jest efektem, współpracy kierownik Bogusławy Tartakowskiej z partnerami – Moniką Garas i Adamem Dziewanowskim. Wystawa, wzbogacona o eksponaty z Muzeum Stutthof, daje głos i obraz tym, którzy osobiście dotykali wojennej tragedii. Można ją oglądać w Muzeum Stutthof w Sztutowie do 30 września 2027 r.

W drugiej części uroczystości pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa złożono kwiaty i zapalono znicze. Ceremonia odbyła się w asyście żołnierzy z 16. Pułku Logistycznego
z Elbląga.

Dziękujemy wszystkim obecnym za wspólne pochylenie sztandarów i uszanowanie tegorocznej formuły spotkania. Pamięć o ponad stu tysiącach ludzi, którzy zostali uwięzieni  w obozie koncentracyjnym Stutthof, pozostaje naszym wspólnym obowiązkiem.