Logo muzeum Stutthof w Sztutowie
Plan obozu Stutthof Plan obozu Stutthof

Konferencja

Schyłek martyrologii?

Muzea i miejsca pamięci w obliczu zmian społecznych i technologicznych w 4 pokoleniu powojnia

W Sztutowie w dniach 26-27 listopada 2020 roku.

Niewzruszone, jak się wydawało i stałe od ponad 70 lat monolityczne wyobrażenie o Świadkach i miejscach pamięci w muzeach na terenach byłych obozów na naszych oczach definiuje się od nowa. Otacza nas świat szybkiej informacji, fake newsów, borykamy się z wyzwaniami związanymi z obserwowanym przejściem z pamięci komunikatywnej w pamięć kulturową. Nie zawsze wyobrażenie humanistów muzealników na temat tego, czym jest dobra wystawa muzealna zgodne jest z tym, co proponują projektanci, inżynierowie i architekci skupieni na jej technologicznym aspekcie. Często zaczynamy się zastanawiać już nie nad tym, co będzie za 15-20 lat, a nad tym co, jak i do kogo będziemy tworzyć przekaz muzealny za 4 czy 5 lat.

Organizatorzy:

Muzeum Stutthof w Sztutowie. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1939-1945)

Wydział Antropologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu  

Wydział Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Rada Naukowa:

Prof. dr hab. Bogdan Chrzanowski, UG

Prof. UW dr hab. Waldemar Czachur

Prof. dr hab. Andrzej Gąsiorowski, UG

Prof. UAM dr hab. Izabella Main

Dr Violetta Rezler-Wasielewska, dyrektor Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych

w Łambinowicach/Opolu

Komitet Organizacyjny:

Piotr Tarnowski, dyrektor Muzeum Stutthof

dr Marcin Owsiński, Dział Naukowy Muzeum Stutthof

Prof. UAM dr hab. Anna Weronika Brzezińska, Wydział Antropologii i Kulturoznawstwa UAM

Prof. UAM dr hab. Małgorzata Fabiszak, Wydział Anglistyki UAM

mgr Patryk Dobkiewicz (sekretarz), Wydział Anglistyki UAM.

Opis i tezy konferencji:

Czy Martyrologia jako cierpienie i męczeństwo narodu lub pewnej grupy społecznej i Pamięć jako jej emanacja jednostkowa i społeczna są ważne w XXI wieku? Czy w ogóle struktury, treści, zbiory muzeów i miejsc pamięci, formy upamiętniania, a zwłaszcza zebrane relacje Świadków są jeszcze opowieścią o traumie i martyrologii, czy też nie stały się po prostu jeszcze jednym rozdziałem w zasobie muzeów historycznych? Czy nasi następcy nie zastąpią przekazu świadków hologramami lub zastępami rekonstruktorów? Czy wojna i cierpienie to w ogóle coś odczuwalnie trudnego w dobie transmisji on-line i licznych gier RPG, w których już dziś można wcielić się w uciekającego z obozu więźnia? Jak funkcjonuje i definiuje swój system wartości współczesny gość muzealny? Czy czwarte-piąte pokolenie w ogóle w jakikolwiek sposób obchodzą doświadczenia ich pra- pradziadków i babć? Po co i jak w ogóle pamiętać dziś TAMTE czasy? Czy nie jest tak, że martyrologia, która towarzyszyła nam od szkolnych lat, była medialnym towarzyszem życia kilku powojennych pokoleń i zostawiła na nas silny emocjonalny ślad po prostu dziś przeminęła, w edukacji, popkulturze i nowych rytuałach codziennego pamiętania? To tylko niektóre z pytań, które chcielibyśmy postawić uczestniczkom i uczestnikom konferencji.

Do uczestnictwa w konferencji zapraszamy teoretyków i praktyków związanych z pamięcią, miejscami i muzeami pamięci, pedagogów, socjologów, językoznawców, historyków, artystów, wszystkich dla których definiowanie współczesnych form i praktyk pamiętaniai upamiętniania nieodległej historii jest bardzo ważnym społecznie i politycznie wyzwaniem.

Zagadnienia podzielono na 4 moduły tematyczne, z których każdy będzie przedstawiony przez zaproszonego prelegenta. Po każdym wystąpieniu programowym planowane są sesje rozwijające interdyscyplinarnie studia przypadku.

Proponowane moduły:

1) polityka i pamięć,

2) świadkowie i pamiętanie,

3) instytucje pamięci,

4) społeczne pamiętanie nieinstytucjonalne.

Całość planujemy zamknąć debatą oksfordzką pokazującą możliwy odbiór i interpretacje tematu konferencji przez licealistów, będących także uczestnikami konferencji oraz wystąpieniem muzealnika-praktyka sumującym obserwacje i przewidywania związane z tematem. 

Zaproszeni wykładowcy plenarni:

Moduł I: Polityka i pamięć: dr hab. Anna Ziębińska-Witek, prof. Wydziału Historii UMCS w Lublinie

Moduł II: Świadkowie i pamiętanie: dr Piotr Filipkowski, adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN w Warszawie

Moduł III: Instytucje pamięci: dr Piotr M. A. Cywiński, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu

Moduł IV: Społeczne pamiętanie nieinstytucjonalne:  prof. dr hab. Dorota Folga-Januszewska, zastępca dyrektora Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, wykładowca ASP w Warszawie, prezydent sekcji polskiej ICOM

Ważne daty:

Termin nadsyłania abstraktów: 30.03.2020.

Z powodu ogólnej sytuacji, termin nadsyłania zgłoszeń został wydłużony do 15 kwietnia 2020 roku.

Informacja o przyjęciu abstraktów: 30.05.2020

Program: 15.06.2020

Opłata konferencyjna w wysokości 200 pln do 30.06.2020

Dlaczego w Sztutowie?

W 2012 oraz 2015 roku w Muzeum Stutthof odbyły się dwie ważne interdyscyplinarne konferencje definiujące współczesny stan oddziaływania muzeów i miejsc pamięci oraz różne przejawy nowoczesnego podejmowania tematyki pamięci i pamiętania. Odpowiednio w 2013 oraz 2016 ukazały się na rynku wydane przez wydawnictwo Universitas dwie prace zbiorowe pod redakcją A.W. Brzezińskiej, M. Fabiszak i M. Owsińskiego podsumowujące ówczesny stan tych zjawisk w Polsce (Obóz-Muzeum. Trauma we współczesnym wystawiennictwie oraz Znaki (nie)pamięci. Teoria i praktyka upamiętniania w Polsce). Obie prace w skondensowany sposób i w odniesieniu do wielu praktycznych przykładów pokazywały miejsca i społeczeństwo będące w dobie stałych zmian kulturowych i gospodarczych, koncentrowanych wokół pamięci przy świadomości odchodzenia pokolenia świadków.

W edycji konferencji organizowanej w 2020 roku chcielibyśmy zastanowić się nad obecnym stanem miejsc pamięci w nowej epoce Wielkiej Ciszy, gdzie świadków już nie ma, a świat dookoła definiuje pamięć o wydarzeniach sprzed 80 lat i traumę wojny, czy cierpienia w zupełnie nowy sposób.

Serdecznie zapraszamy do Sztutowa na wspólne spotkanie i rozmowy o emanacjach współczesnego pamiętania multimedialnych społeczeństw drugiej dekady XXI wieku.

W imieniu Komitetu Organizacyjnego:

dr Marcin Owsiński

Kierownik Działu Naukowego

————————————–

Muzeum Stutthof w Sztutowie.

Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1939-1945)

Muzealna 6

82-110 Sztutowo

————————————–

Tel. 55 247 8353 wew.226

Fax. 55 247 8358

www.stutthof.org

Zdjęcia: Wiesław Leszczyński, Muzeum Stutthof