Zmarł Bernard Szczeblewski

Z wielkim smutkiem informujemy, że w dniu 26 kwietnia 2012 r. zmarł komandor rezerwy, mgr farmacji Bernard Szczeblewski, mieszkaniec Gdyni, członek wielu organizacji społecznych i kombatanckich, były więzień polityczny KL Stutthof nr 100987.

Urodził się 22 kwietnia 1922 r. w Grudziądzu w rodzinie pianistki Marii z domu Rapoldi i prof. Wacława Szczeblewskiego, który w okresie międzywojennym był założycielem i dyrektorem pierwszej w dziejach Pomorza Prywatnej Szkoły Sztuk Pięknych w Grudziądzu (1924-1934). Szkołę o tym samym profilu założył i prowadził w latach 1933-1939 w Gdyni przy ulicy Pomorskiej 18. Ojciec Bernarda Szczeblewskiego stał się znanym propagatorem kultury kaszubskiej w malarstwie i sztuce użytkowej. Wykształcił wielu cenionych w kraju i zagranicą artystów na Wybrzeżu Gdańskim. Kiedy w ramach akcji wspierania Polonii Gdańskiej rodzice zamieszkali w 1938 r. w Sopocie, Bernard Szczeblewski został uczniem znanego z krzewienia polskości w Wolnym Mieście Gdańsku Gimnazjum Polskiego im. Józefa Piłsudskiego oraz wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego.

W związku z wybuchem II wojny światowej i włączeniem Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy Niemieckiej rodzina Szczeblewskich została eksmitowana z mieszkania w Sopocie i pozbawiona mienia. Matka, z pochodzenia Austriaczka, prześladowana za propagowanie polskości i zmuszona do fikcyjnej separacji z mężem, ukrywała się do końca wojny u przyjaciół w Grudziądzu. Natomiast prof. Wacław Szczeblewski uniknął aresztowania po powrocie do Gdyni we wrześniu 1939 r. dzięki ostrzeżeniu przez nieznajomego Niemca.

Podczas okupacji niemieckiej Bernard Szczeblewski pracował w stoczni Kriegsmarine w Gdyni. Został zaprzysiężonym członkiem Szarych Szeregów Armii Krajowej; pełnił funkcję łącznika i wywiadowcy. Jego zwierzchnikiem był gdyński nauczyciel, hm. Lucjan Cylkowski, aresztowany przez gdańskie gestapo i skazany na karę śmierci przez powieszenie w obozie koncentracyjnym Stutthof. Bernard Szczeblewski został aresztowany w listopadzie 1944 r. i – jako osoba „niepewna politycznie” – skierowana do KL Stutthof. Po krótkim pobycie w obozie macierzystym przeniesiono go do podobozu w Gdańsku – Kokoszkach (Burggraben), skąd w lutym 1945 r. został ewakuowany z innymi więźniami w tzw. Marszu Śmierci. Podczas postoju w Luzinie udało mu się zbiec. Do końca wojny ukrywał się w okolicach Goręczyna na Kaszubach.

Po wyzwoleniu powrócił z rodzicami do Gdyni. W 1946 r. zdał maturę w II Liceum im. Adama Mickiewicza w Gdyni, następnie podjął studia w Akademii Medycznej w Gdańsku. Zdobył dyplom farmaceuty i przez wiele lat pracował jako oficer Marynarki Wojennej w Instytucie Medycyny Morskiej w Gdyni, specjalizując się w badaniach w dziedzinie toksykologii. Był autorem i współautorem wielu cennych opracowań naukowych na temat toksykologii, promieniowania oraz skażeń żywności.

Do końca swojego życia aktywnie uczestniczył w organizacjach społecznych i kombatanckich oraz wspierał działalność Muzeum Stutthof. Walczył o przywrócenie tablicy poświęconej dyrektorowi Józefowi Niemcowi – przedwojennemu dyrektorowi II Liceum Ogólnokształcącego w Gdyni. Był działaczem Stowarzyszenia Oficerów Marynarki Wojennej w Gdyni, członkiem Koła Gimnazjum Polskiego w Gdańsku, działającym przy Towarzystwie Przyjaciół Gdańska, należał również do Towarzystwa Miłośników Gdyni oraz Koła Byłych Więźniów Politycznych Obozu Koncentracyjnego Stutthof. Współpracował ze stowarzyszeniem Maximilian-Kolbe-Werk (Dzieło im. Maksymiliana Kolbego), uczestnicząc w wielu spotkaniach z niemiecką młodzieżą w Gdańsku i w Niemczech.

Dyrekcja oraz pracownicy Muzeum Stutthof składają wyrazy szczerego współczucia Rodzinie i Bliskim.

(ww, eg)

Bernard Szczeblewski - pro memoria

Fot. K. Pawlaczyk, W. Leszczyński