Wykład w Żuławskim Parku Historycznym

24 stycznia 2012 r. w Żuławskim Parku Historycznym w Nowym Dworze Gdańskim odbył się wykład poświęcony materiałom archiwalnym dokumentującym pierwszy rok istnienia miasta. Wyniki swej pracy badawczej zaprezentował Marcin Owsiński, kierownik Działu Oświatowego Muzeum Stutthof.

Prezentacja obejmowała okres od marca 1945 r. („wyzwolenie” miasta przez Armię Czerwoną) do marca 1946 r. (pierwsze obchody rocznicy „wyzwolenia” i początki stabilizacji regionu). W czasie spotkania zaprezentowano m.in. unikalne i nieznane wcześniej Raporty Zarządu Miejskiego o stanie statystycznym i technicznym miasta oraz nastrojach jego mieszkańców z września i października 1945 r. (znane są tylko dwa tego rodzaju dokumenty dla Nowego Dworu Gd.) oraz sprawozdanie z obchodów pierwszej rocznicy „wyzwolenia” miasta.

W czasie spotkania uczestnicy mieli okazję zapoznać się prawdziwym stanem miasta bezpośrednio po włączeniu go do polskich granic administracyjnych, a także przekonać się, jak wiele trudności i niebezpieczeństw piętrzyło się przed pierwszymi polskimi mieszkańcami Żuław. Na podstawie dokumentacji udało się również ustalić kilka nazwisk osób sprawujących ówcześnie władzę oraz odpowiedzieć na pytanie, jak wyglądały stosunki polsko-niemieckie w mieście i jego okolicach po zakończeniu działań wojennych.

Jak wspomniał autor prezentacji na wstępie: „Od 2011 r. w ramach projektu badawczego podjętego w Muzeum Stutthof spędzam sporo czasu w archiwach. Generalnie interesuje mnie okres związany z zakończeniem wojny (od wiosny 1945 r.) i rozpoczęciem działalności przez administrację polską na Żuławach, przede wszystkim w obrębie obecnego powiatu nowodworskiego. Ostateczną cezurą moich badań jest rok 1990. Pożółkłe i zakurzone stare karty z kolejnych zespołów akt – wiele z nich jest otwieranych po raz pierwszy od dziesiątek lat – są dla mnie fascynującą i wcześniej w ogóle nieznaną w wielu dziedzinach przygodą z historią. Mam nadzieję, że dla Państwa również tak będzie…”.

Przewiduje się kontynuację cyklu spotkań i wykładów w 2012 roku – historia Żuław kryje w sobie jeszcze wiele ciekawych i nie odkrytych rzeczy.

(mo)

Relacja ze spotkania na stronie Żuławskiego Parku Historycznego

Fot. P. Strzałkowska