Publikacja "Sztutowo czy Stutthof? Oswajanie krajobrazu kulturowego"

Z ogromną przyjemnością informujemy, że właśnie ukazała się publikacja podsumowująca realizację interdyscyplinarnego projektu badawczego "Sztutowo czy Stutthof? Oswajanie krajobrazu kulturowego", pod redakcją Małgorzaty Wosińskiej i Łukasza Banaszka. Partnerami projektu byli: Muzeum Stutthof, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Projekt realizowany był w Sztutowie w maju 2010 r., a jego efekty zaprezentowano na trzech konferencjach naukowych w Warszawie, Poznaniu i Sztutowie. Projekt zgłoszono także do konkursu na Muzealne Wydarzenie Roku – Sybilla 2010 w kategorii przedsięwzięć edukacyjnych. Jego kontynuacją był realizowany w maju i czerwcu 2011 r. projekt "Sztutowo czy Stutthof? Reportaże z terenu".

Publikacja wyników badań była możliwa dzięki kooperacji Muzeum Stutthof, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza oraz Starostwa Powiatowego w Nowym Dworze Gdańskim.

Jakość i innowacyjność pracy badawczej grupy młodych naukowców najlepiej charakteryzują recenzje naukowe opracowania:

Innowacyjność projektu jest bezsprzeczna. Założenie, że na teren byłego KL Stutthof należy spojrzeć jak na przestrzeń kulturową i społeczną, dało ciekawe rezultaty. Pozwoliło spostrzec rozmaite znaczenia i naznaczenia obszaru, którego interpretację narzuca samo uczynienie zeń muzeum, ale też dotrzeć do interpretacji spoza oficjalnych dyskursów. Badanie owych rozmaitych sposobów rozumienia tej przestrzeni znakomicie oddaje realne jej oddziaływanie na kształtowanie się w świadomości zbiorowej i indywidualnej śladów pamięci; pokazuje, jak ślady te wpływają na nasze postawy nie tylko wobec przeszłości, ale też – a może przede wszystkim – wobec teraźniejszości.
prof. nadzw. dr hab. Katarzyny Kaniowskiej

Publikacja wnosi do dyskursu naukowego wiele nowych myśli, propozycji. Pokazuje, że można badać przeszłość inaczej, łamie dotychczasowe standardy. Pokazuje realne możliwości studiów interdyscyplinarnych, które jednak wymagają wielu godzin rozmów, zadawania nowych pytań, kwestionowania schematów myślowych. Ważne jest by operować na tej samej płaszczyźnie teoretycznej. Książka ta powinna stać się obowiązkową lekturą dla wielu – dla badaczy współczesności, władz samorządowych, pracowników muzeów (nie tylko Muzeum w Sztutowie), mieszkańców Sztutowa i okolic, itd. Ale lektura ta wymaga czytania z zaangażowaniem. Może złościć, zachwycać, ale nie pozostawić obojętnym.
dr hab. prof. UAM Włodzimierza Rączkowskiego

Spis treści ksiązki:

CZĘŚĆ I
WPROWADZENIE

PIOTR TARNOWSKI
Słowo wstępne.......................................................................................... 11
ŁUKASZ BANASZEK, MAŁGORZATA WOSIŃSKA
Słowo od redakcji...................................................................................... 13
ANNA WERONIKA BRZEZIŃSKA, MAŁGORZATA WOSIŃSKA
Projekt Sztutowo czy Stutthof? Oswajanie krajobrazu kulturowego.
Perspektywa antropologiczna.................................................................... 19
ŁUKASZ BANASZEK
Badania archeologiczne w ramach projektu Sztutowo czy Stutthof?
Oswajanie krajobrazu kulturowego........................................................... 27
ŁUKASZ BANASZEK, ŁUKASZ POSPIESZNY
Charakterystyka metod nieinwazyjnych wykorzystanych w ramach
projektu Sztutowo czy Stutthof? Oswajanie krajobrazu kulturowego........ 33
JOANNA ZAREMBA
Wspólne przestrzenie badawcze na przykładzie projektu
Sztutowo czy Stutthof? Oswajanie krajobrazu kulturowego.
Badania interdyscyplinarne z perspektywy studenckiej............................ 42

CZĘŚĆ II
SZTUTOWO. BLIŻEJ MORZA CZY PAMIĘCI?

BARTOSZ STAŃDA
Osadnicy na Mierzei – sposoby adaptacji do nowych warunków............ 54
MONIKA RÓŻAŃSKA
Walory turystyczne Sztutowa i okolic........................................................ 64
JOANNA BLEJA
Postrzeganie Sztutowa przez Sztutowian.................................................. 74
PAWEŁ WITA
Rozwój Sztutowa w kontekście sąsiedztwa byłego obozu koncentracyjnego
Stutthof..................................................................................................... 84
ANNA WERONIKA BRZEZIŃSKA
Sztutowo – moje miejsce na ziemi? Edukacja regionalna w miejscu pamięci 94

CZĘŚĆ III
KL STUTTHOF. PRZEMIANY KRAJOBRAZU KULTUROWEGO

MONIKA KROBSKA
Od wyzwolenia do muzeum. Losy terenu byłego obozu koncentracyjnego
Stutthof w latach 1945-1962 w świadomości mieszkańców
Sztutowa i okolic....................................................................................... 110
MIKOŁAJ SMYKOWSKI
Recykling postobozowy.
Nowe u-życie przedmiotów ocalałych z KL Stutthof .............................. 122
MAKSYMILIAN FRĄCKOWIAK, MARCIN MICHALSKI
Zagrożenia dziedzictwa archeologicznego byłego obozu koncentracyjnego
Stutthof..................................................................................................... 134
TOMASZ MICHALIK
Piękny obóz. Stutthof – myślenie w kategoriach estetyki........................... 144
ŁUKASZ BANASZEK, DARIA RATAJCZAK
Zmiany w postrzeganiu krajobrazu byłego obozu koncentracyjnego Stutthof.
Analizy widoczności................................................................................. 156

CZĘŚĆ IV
MUZEUM STUTTHOF. WSPÓŁCZESNOŚĆ MIEJSCA PAMIĘCI

JAN LORENZ
Życie w miejscu śmierci. Muzeum/obóz Stutthof w świetle doświadczenia
i percepcji jego współczesnych mieszkańców........................................... 172

KORNELIA KAJDA
Co nas fascynuje, co nas pociąga? Tanatoturystyka/holocaust tourism w
świetle badań ankietowych przeprowadzonych w Muzeum Stutthof
w Sztutowie................................................................................................ 188
MARCIN OWSIŃSKI
Testament pokolenia… Relacje świadków historii w działaniach Muzeum
Stutthof...................................................................................................... 200
MAŁGORZATA KULESZA
Świadectwo jako forma przekazu pamięci o przeżyciach obozowych.
Praca ze świadkami................................................................................... 212
MAŁGORZATA WOSIŃSKA
Posłuchaj… Projekt soundscape w KL Stutthof jako metoda
wystawiennicza.......................................................................................... 224
ANIELA DERPIŃSKA
Pracownik niemerytoryczny w Muzeum Stutthof w Sztutowie.
Analiza w kontekście relacji z przestrzenią i zwiedzającymi..................... 236
ŁUKASZ POSPIESZNY
Badania geofizyczne reliktów tzw. nowego obozu w obrębie
byłego KL Stutthof................................................................................... 248

BIBLIOGRAFIA................................................................................................ 254

ŹRÓDŁA INTERNETOWE............................................................................. 264

NOTKI O AUTORACH

Wkrótce publikację będzie można nabyć w sklepiku internetowym Muzeum Stutthof.

(mo)